Steun ons en help Nederland vooruit

donderdag 14 november 2019

Algemene beschouwingen D66 Tiel – 13 november 2019

Een mammoettanker afremmen…

 Weet u het nog… de begrotingsbehandeling vorig jaar: de mammoet-tanker en de bijna-aanvaring met de vuurtoren? Een stuurloos college aan de start… aan het roer…!

We gaan opnieuw het water op, ik kies met u het  financiële ruime sop:

  1. In de Tielenaar stond enkele weken geleden bijna de tekst voor de algemene beschouwingen van D66. Ik citeer: “Het college benadrukt dat er duidelijke keuzes gemaakt moeten worden. In de begroting missen we die keuzes. Bij verschillende thema’s kom je lange opsommingen tegen van wat er moet gebeuren … Duidelijke meetbare en in de tijd geplande activiteiten ontbreken echter … Doelen worden in de begroting daardoor vaak bij voorbaat onvervulbare wensen.” Einde citaat.

Dit college is in zee gegaan onder de titel van het coalitieakkoord: ‘Tiel in balans; samen aanpakken en de boel op orde.’Daarbij werd ons onder meer transparantie en realistische plannen  beloofd, daadkracht en de coalitie beloofde ons na te komen wat zij zegt… Ik loop een en ander even met u langs.

  1. Allereerst Financiën: Hier is een compliment op zijn plaats. Bij de begrotingsraad van vorig jaar gaf ik al aan het college niet te benijden om het presenteren van een sluitende meerjaren-begroting. Dat 2020 en 2021 met een positief resultaat kan worden afgesloten en dat de financieel toezichthouder van de provincie genoegen neemt met de voorgestelde aanpak voor 2022 en 2023 is prijzenswaardig. D66 ziet de Begrotingswerkgroep 2020-2022 dan ook met vertrouwen tegemoet… ‘Begrotingswerkgroep’ klinkt een stuk positiever dan bezuinigingswerkgroep, toch? Het blijft een gezamenlijke opgave om onze gemeente zo goed als we kunnen te bedienen. D66 zal blijven zoeken naar beleids- en bestedings-ruimte en daar waar mogelijk en gewenst het college ondersteunen bij het zoeken naar oplossingen. Ik kom daar zo op terug.

Echter…ik zou als vertegenwoordiger van een oppositiepartij geen knip voor de neus waard zijn, als ik niet een aantal kritische kanttekeningen zou plaatsen bij uw begroting. Dat was nog lastig kiezen. Aan mij de taak er zo veel mogelijk uit te slepen voor die ruim 40% van de kiezers die u niet of slechts deels vertegenwoordigt. Een schot voor de boeg: Vanavond bepalen wij onder meer of Passewaaij deze periode een rondweg krijgt, of het cultuurbeleid overeind blijft  en of de stadbeiaardier zijn baan behoudt…

  1. Dan het rapport Berenschot: Het onderzoeksrapport waar de raad om heeft gevraagd en dat Tiel op de kaart heeft gezet. Het rapport ademt de noodzaak tot samenwerken. Dit is de lijn die de journalist in de Tielenaar Het rapport sluit af met een tekstje onder de titel: “ Zorgelijke optelsom met kansen.” Voor D66 betekent dat: Deel ambities en verantwoordelijkheden, ga in gesprek met GR’en en de regiogemeenten. Bel bijvoorbeeld Jan Kottelenberg eens op, (burgemeester Neder-Betuwe) die heeft meermalen een uitgestoken hand geboden, en vraag wat hij nodig heeft…

Praat in de regio over onze wensen en verwachtingen met de Werkzaak, help elkaar met grip krijgen op de afvalstoffen-problematiek.
Jan de Boer (burgemeester Buren) zit in zijn eentje in de raad op dit moment. D66 is buiten beeld bij de vorming van een nieuwe coalitie…Ga koffiedrinken met die man! Gooi een balletje op over gemeentelijke herindeling. Help die collega!

De hoofdlijnen uit het rapport zijn voor D66 de kansen die Berenschot benoemt.
Vraag aan de raad: Kunnen wij in het Presidium een voorstel doen voor het instellen van een werkgroep ‘Berenschot’?

Uittreden uit de AVRI, de  Werkzaak was natuurlijk populistische prietpraat van de eerste orde. Naast weerstand tegen en gebrek aan kennis over de GR’en, droop hier de bestuurlijke onkunde en het gebrek aan politieke antenne van af: Het college heeft geen of te weinig zitting in DB’en en D66 ziet nog steeds  geen vooruitgangsdenken.

Vraag: Wat is er eigenlijk concreet uit de gesprekken gekomen die het college zou voeren met de provincie t.a.v. de GR’en?

Vraag: Is het college in staat en bereid aan inwoners uit te leggen dat het niet past een GR als de AVRI, de BWB of de Werkzaak overal de schuld van te geven, maar dat de gezamenlijke gemeenteraden in de regio het beleid bepalen?

Gezien de unieke positie van Tiel in de regio is het onverantwoord te korten op voorzieningen. Cultuur, evenementen, sport en vrijwilligers: het zijn onmisbare zaken in een centrumgemeente. D66 is dan ook hoogst verontwaardigd over het opnieuw openbreken van het convenant met het cultuurbedrijf. Wie het goed doet, wordt daarvoor gestraft, zo lijkt het, want het cultuurbedrijf,  met daarin de Agnietenhof en Zinder, doet het uitstekend!
Net als met de talloze mantelzorgers: hartelijk dank voor al uw inzet, maar we halveren wel uw compliment…!
Als dit de focus is … en als Tiel hiermee de ‘boel’ op orde krijgt, dan is dat een flinke trap tegen het zere been van heel veel mensen in onze samenleving.
De kaasschaafmethode die dit college maar blijft hanteren is funest voor de inwoners, doet opnieuw een aanslag op de reserves en brengt Tiel meer dan ooit in de problemen, ook in de regio. Het rapport Berenschot bevestigt dit. Dit rapport moet het werkdocument voor de komende jaren gaan zijn.

D66 ziet voldoende kansen om de bezuinigingspijn te verzachten.
Daarom: Op uw tafel vindt u een amendement van D66 samen met CDA en CU om amateurkunst, evenementen en sport de komende twee jaar te ontzien. De inrichting van de “reserve dekking temporiseren bezuinigingen op subsidies” is overigens een creatieve vondst! Met ons amendement blijft de begroting op dit punt nog twee jaar gezond en hebben we tijd om naar oplossingen te zoeken.

  1. Vervolgens wil ik stilstaan bij het Sociaal Domein:

Hier zitten we opnieuw middenin een stelselwijziging. Nu gaat de Jeugdzorg opeens naar de regio… Al die veranderingen moeten uit de ambtelijke organisatie komen, maar de wethouder is hiervoor verantwoordelijk! Door tijdig regionaal in te steken, kunnen we onze achterstand / ons tekort, omzetten in een voorsprong / in winst. We kunnen koploper zijn bij het onder controle krijgen van de Jeugdzorg.
College: huur expertise in, organiseer brainstormsessies, ga bij andere gemeenten te rade, geef invulling aan al die uitvallende vergaderingen van de  commissie Samenleving… ik verveel me te pletter!

Vraag: Ziet het college bijvoorbeeld een mogelijkheid om een Mantelzorg-regisseur aan te stellen?
(= vraagbaak, koppelt vraag aan expertise, bemiddelt, ondersteunt bij P-vergunningen, cursussen, enz.)

Bovendien: Het Sociaal domein schreeuwt om een structurele aanpak van de fraudebestrijding. Niet alleen op individueel niveau, maar juist op algemeen structuurniveau (=doen de zorgaanbieders waar zij voor betaald worden en voldoen zij aan de vastgestelde tarieven en winstmarges?)

Vraag: Is het college bereid een fraudebestrijder aan te stellen, op zogenaamde ‘no cure – no pay’ – basis. Die betaalt zichzelf terug én we houden er geld aan over…

Vraag: Anticipeert het college op de meicirculaire en een mogelijk hogere rijksbijdrage? Een hogere bijdrage zou mooi zijn, maar het rijk zal kaders meegegeven en eisen stellen. Bent u daarop voorbereid?

  1. Vervolgens onze Duurzaamheid We gaan nog even door met kansen pakken…In het kader van de doelstellingen bij de Regionale Energiestrategie:

Vraag: Ziet het college mogelijkheden een Regionaal Investeringsfonds Duurzaamheid in te richten?. (lees: betaal mee aan de windmolen van de buren. Dat is voor Tiel goedkoper en we ontvangen wel de opbrengsten). Verleid de regio. Leen geld en deel het uit aan de buren en maak een gunstige winsdelingsregeling…

  1. Tot slot Wat heeft deze raadsperiode de Tielse inwoners tot nu toe opgeleverd? Er zijn een paar retorische vragen bij. De vraag stellen is hem beantwoorden… ik hoef daar dus geen antwoord op…
  • We hebben een veegwagen, maar de oorzaak van het zwerfvuil wordt niet aangepakt.
  • We hebben een stadsmakelaar, maar de leegstand is er niet minder op geworden. Schrappen en met het vrijgevallen bedrag andere posten dekken!
  • Het convenant met het cultuurbedrijf wordt opnieuw verbroken
  • De amateurkunst raakt subsidies kwijt en een volgende bezuinigingsronde met het nieuwe subsidiebeleid ligt op de loer
  • Bouwafspraken met het Lingecollege zijn geschonden, het college komt zijn afspraken niet na…
  • De mantelzorgers komen in de kou te staan
  • De oorzaken van de kostenstijging in het Sociaal Domein zijn onvoldoende in beeld.
  • De Jeugdzorg gaat naar de regio, dus hebben we een wethouder over?
  • Er is onvoldoende fraudebestrijding in het sociaal domein
  • De begrotingsreserve is flink afgenomen door tegen de realiteit in tóch extra uitgaven te doen
  • Uitbreiding Passewaaij en de rondweg komen er voorlopig niet
  • Het nieuwe parkeerbeleid jaagt overdag de bezoekers op extra kosten en brengt hen ’s avonds in opperste verwarring. Heeft Tiel een Parkeercoach nodig?
  • Er is geen sluitende meerjarenbegroting
  • Er is onvoldoende focus, er is geen balans, een aantal uitspraken / afspraken in het coalitieakkoord zijn niet nagekomen, maar, want je moet altijd positief afsluiten:
  • De kosten voor het veerbedrijf worden 20% lager
  • Alle lantaarns branden binnenkort
  • Op het terras zitten, de hondenbelasting en begraven worden, wordt niet duurder in Tiel…, dat dan weer wel.

Hoe was het ook alweer? ‘Tiel in balans; Samen aanpakken en de boel op orde’…..
D66 blijft intussen meedenken om er voor de inwoners uit te halen wat erin zit.