Steun ons en help Nederland vooruit

donderdag 27 juni 2019

Algemene beschouwing D66 bij de 1e Voortgangsrapportage en de Perspectievennota 2019 26-06-2019

Geacht college, leden van de gemeenteraad van Tiel, geacht publiek en kijkers thuis,

Laat ik positief beginnen. Uit de vragen over de bezuiniging op de jeugdhulp, die wij stelden aan de ambtelijke organisatie in de commissie beleidscyclus van vorige week, bleek dat €900.000, – aan bezuiniging op genoemde posten verantwoord en realistisch is. Dat is een knap staaltje werk. Dit is toekomstgericht en het zet zoden aan de dijk. Onze complimenten hiervoor.

U kent D66 inmiddels als een partij die de toekomst met vertrouwen tegemoet ziet. Die positiviteit is weliswaar rotsvast, maar begint nu toch af te brokkelen.
D66 is namelijk zeer verontwaardigd over het feit dat het college een meerjarenperspectief voorlegt dat niet sluitend is. De afgelopen 9 jaar, waar in twee raadsperioden tot maar liefst 13 miljoen euro is bezuinigd, heb ik dat niet eerder zo meegemaakt.
De bezuinigingen raken elke inwoner (een dertiental insprekers heeft onlangs nog benadrukt hoe groot de gevolgen zijn op het gebied van kunst, cultuur, sport en evenementen). Het college legt onvoldoende keuzes voor en laat vervolgens de raad beslissen. Dat lijkt heel democratisch, maar het college loopt weg van haar verantwoordelijkheid. Zoals dit nu gaat, dat kan echt niet!  D66 vindt dit onacceptabel.

De raad heeft vorig jaar al een keer bij de provincie de kooltjes uit het vuur gehaald, dat lukt niet nog eens. De raad heeft gedaan wat is gevraagd in de werkgroep  bezuinigingsvoorstellen.
Kan Tiel geen sluitende meerjarenbegroting neerleggen, dan grijpt de gedeputeerde van de provincie in: Tiel wordt artikel 12 gemeente. Dan raken raad én college vrijwel alle zeggenschap kwijt. De provincie zet alle ontwikkelingen stil en de OZB gaat met tenminste 50% omhoog.

Stilstand is achteruitgang memoreerde de fractievoorzitter van de PvdB laatst nog. Op enige vorm van vooruitgangsdenken of visie heb ik de grootste partij in deze gemeente echter nog niet kunnen betrappen. Dit is niet wat D66 zich voorstelt bij daadkrachtig en realistisch beleid, van samen aanpakken en de boel op orde (nog los van de denigrerende toon, door de totale complexe, bestuurlijke organisatie ‘de boel’ te noemen). Enige vorm van transparantie is ook ver te zoeken en we zijn bij een aantal GR’n en in de regio niet populair meer. Je moet toch nakomen wat je zegt…, aldus het titelblad van het coalitieakkoord.
Bij de begroting van vorig jaar haalde de coalitie nieuwe uitgaven binnen: €70.000,- voor de stadsmakelaar (resultaat 0), €55.000,- voor de veegwagen (er wordt nog steeds ruimhartig met zwerfvuil gestrooid…) en extra budget voor meer vertier in het zwembad (Culemborg plust jaarlijks ruim een ton bij, bij het noodlijdende zwembad…). Korte tijd later tikt de gedeputeerde ons voor die extra uitgaven op de vingers. Nu mag de raad meehelpen het coalitieprobleem op te lossen. Dat is geen samenwerken dat noemt D66 een wurgcontract.

En natuurlijk, de jeugdzorg maakt het ons niet gemakkelijk. De meicirculaire valt negatief uit en compenseert nauwelijks de extra uitgaven aan de jeugdzorg. Daar tuimelen de overschrijdingen over elkaar heen. Ook de GR’n presenteren telkens hogere rekeningen. Ik zou zeggen: volop kiezen voor regionale samenwerking om problemen aan te pakken en alle ballen op de jeugdzorg !
En nee, we kunnen de tekorten niet oplossen op korte termijn, maar als het college in alle talen zwijgt over haar aanpak, geen strategie of plan lijkt te hebben, spanningen in de regio veroorzaakt of niet oplost, dan vraag D66 zich af: wat gebeurt er dan wel? Zit het college stil in een hoekje in de hoop dat alles vanzelf weer overgaat?

Toch gloort er licht aan de horizon, want de wethouder financiën liet afgelopen donderdag in de commissie Beleidscyclus doorschemeren dat hij, zij het op termijn, een sluitende meerjarenbegroting kan presenteren.

Vraag: D66 vraagt het college naar de visie of planvorming om een nog groter begrotingstekort tegen te gaan.

Vraag: Gaat het college te rade bij vergelijkbare steden met gelijksoortige problematiek en zo ja, wat gaat het college daarmee doen?

D66 is altijd bereid opnieuw naar de provincie te gaan om hulp en advies, maar niet met voorliggend bezuinigingsplan.

Tot slot voorzitter:

Met voorliggende bezuinigingen haalt de coalitie het fundament onder de samenleving weg. Tiel is een evenementenstad, het hart van de regio met vele voorzieningen en vele honderden vrijwilligers die er elk jaar weer een bruisende gemeente van weten te maken. Bezuinigen op sport, cultuur, amateurkunst en evenementen zijn de doodsteek voor organisaties en verenigingen. Deze bezuinigingen passen ook niet in het huidige afwegingskader. Zelfs ons eigen carillon ontkomt niet aan de bezuinigingstreurigheid! Zo haal je de ziel uit de samenleving. Óns carillon, cultureel erfgoed, een cadeau van de inwoners aan de stad….weg ermee! D66 is door diverse mensen benaderd om net als bij vorige bezuinigingsronden het carillon te redden.

Amendement: D66 dient daarom een amendement in om een aantal bezuinigingen terug te draaien. We hebben hier bewust nog geen dekking voor aangegeven, want er is al een begrotingsgat te dichten en D66 heeft begrepen dat er ook bij deze Perspectievennota iets te kiezen zou zijn. We zijn benieuwd naar de reactie van  college. Met dit amendement moet er in ieder geval iets gebeuren…

Motie: Daarnaast heeft D66 een motie, waarin wij verzoeken de geplande uitgaven voor de projectbegeleider die de systemen voor de implementatie van de omgevingswet begeleidt, niet op te nemen. D66 is van mening dat een eenvoudiger oplossing voorhanden is.

Intussen lopen er nog twee belangrijke onderzoeken naar de kostenbeheersing door Werkzaak en het Cultuurbedrijf. In november dit jaar komen we hierop terug.

Tiel moet actief en bruisend blijven. We moeten vooral niet afbreken wat voor Tiel waardevol is. Cultuur, evenementen, amateurkunst en sport vormen het fundament van de Tielse samenleving. Daarom nog één laatste vraag: Geeft het college geen fout signaal af, als zelfs het mantelzorgcompliment wordt gehalveerd, en dat in tijden waarin de mantelzorg een  telkens grotere plaats inneemt in onze samenleving.

D66 wenst het college, maar ook de raad veel succes en daadkracht bij het vinden van oplossingen voor nu en later.

Ton Zuidema

Fractievoorzitter D66 Tiel